Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej

Kiedy Niemcy tworzyli wokół obozu Strefę Interesów, z terenu wysiedlono kilkanaście tysięcy ludzi. Ci, którzy zostali, znaleźli się w położeniu bez wyjścia. Mieszkali obok obozu, pracowali w jego zapleczu, codziennie mijali kolumny więźniów prowadzone do pracy. Widzieli wszystko i każdy odruch pomocy groził śmiercią całej rodziny.

Mimo to pomagali, i to nie pojedynczo, tylko w zorganizowanej sieci. Podrzucali jedzenie na trasach marszu komand, przemycali lekarstwa i szczepionki do obozowego szpitala, wynosili grypsy i listy więźniów na zewnątrz, przekazywali informacje ruchowi oporu, przechowywali zbiegów i pomagali im wydostać się z regionu. Muzeum udokumentowało blisko dwa tysiące nazwisk osób zaangażowanych w tę pomoc.

Wystawa stała, otwarta w 2022 roku, zajmuje trzy kondygnacje budynku i jest oparta na relacjach świadków wyświetlanych na wielkoformatowych ekranach. Na zewnątrz biegnie ścieżka edukacyjna z ośmioma odlewami dziecięcych postaci, każdy z historią dziecka, które pomagało więźniom. W zbiorach znajduje się medal Sprawiedliwych wśród Narodów Świata przyznany rodzinie Wronów z Nowej Wsi za ukrycie dwóch zbiegłych więźniów, eksponat bardzo rzadki, bo medale zwykle zostają w rodzinach.

Muzeum prowadzi też własne zajęcia dla grup: warsztaty i lekcje muzealne oparte na relacjach świadków, dokumentach archiwalnych i pracy ze źródłem, a dla młodszych grup grę terenową wokół budynku. Można je dołożyć do każdego z naszych programów.