Muzeum Żydowskie Oszpicin

Oszpicin to jidyszowa nazwa Oświęcimia i przez stulecia była w powszechnym użyciu. Przed wojną Żydzi stanowili ponad połowę mieszkańców miasta. Były tu synagogi, chedery, sklepy, warsztaty, gazety i stowarzyszenia, a społeczność sięgała korzeniami XVI wieku.

We wrześniu 1939 roku Niemcy spalili wielką synagogę, a w 1941 roku wysiedlili oświęcimskich Żydów do gett w Będzinie, Sosnowcu i Chrzanowie. Po wojnie część ocalałych wróciła do miasta i próbowała odbudować życie żydowskie. W kolejnych latach większość wyjechała. Szymon Kluger, ostatni żydowski mieszkaniec Oświęcimia, zmarł w 2000 roku; jego dom stoi obok muzeum.

Muzeum działa przy ocalałej synagodze Chewra Lomdej Misznajot, jedynej, która przetrwała w mieście. To jedyne miejsce w okolicy, które opowiada o tym, co było wcześniej, i przypomina rzecz podstawową: obóz nie powstał w pustce, tylko w mieście, które miało własne życie i które zostało temu życiu odebrane.