Strefa interesówprogram podstawowy

Druga część dnia pokazuje, że obóz sięgał daleko poza druty. Podobóz kobiecy w Budach leży w polu, bez wieżyczek w zasięgu wzroku, a wiąże się z nim jedna z najcięższych zbrodni w dziejach Auschwitz. Wystawa w Jawiszowicach wprowadza wątek przemysłowy: obóz zbudowany dla koncernu, w którym o wszystkim decydował rachunek. Kantyna SS domyka obraz, bo czterysta metrów od bramy z napisem Arbeit macht frei załoga obozu piła piwo i oglądała filmy.

Kończymy w Muzeum Pamięci Mieszkańców i pod domem komendanta. To celowa kolejność: najpierw system i jego ekonomia, potem ludzie, którzy w tym systemie żyli po obu stronach muru. Z jednej strony blisko dwa tysiące udokumentowanych nazwisk mieszkańców, którzy pomagali więźniom, ryzykując życie rodzin. Z drugiej dom, w którym komendant jadał obiady z żoną i piątką dzieci.

Czego uczestnik dowiaduje się po drodze

• Że Auschwitz nie był jednym miejscem, tylko siecią czterdziestu pięciu obozów na terenach dzisiejszej Polski, Czech i Niemiec.
• Czym była Strefa Interesów: czterdzieści kilometrów kwadratowych wysiedlonej ziemi, z której usunięto kilkanaście tysięcy ludzi.
• Skąd brała się żywność dla obozu i dlaczego głód był w tym systemie decyzją, a nie skutkiem ubocznym.
• Kto płacił za pracę więźnia, komu i ile.
• Że pomoc więźniom była zorganizowaną siecią, a nie pojedynczymi odruchami, i czym ryzykowali ludzie, którzy ją nieśli.

To tylko część tego, o czym mówimy w trakcie programu.